VMware'da shrinking işlemi ne işe yarar?

Eğer bir VMware kullanıcısıysanız mutlaka VMware'ın dosya boyutlarından yakındığınız olmuştur. Sanal işletim sistemini kullandıkça VMware'ın *.vmdk uzantılı dosyasının boyutunun gitgide arttığına da mutlaka şahit olmuşsunuzdur. Hem de bu dosyanın boyutu öyle bir artar ki bir süre sonra *.vmdk dosyasının boyutunu sanal işletim siteminde depoladığınız veri miktarının kat ve kat fazlası haline gelir. Örnek vermek gerekirse, siz sanal makine içerisindeyken tüm disk boyutunu 10 GByte olarak olarak görebilirsiniz. Yani sanal makinenizde 10 GByte'lık veri vardır. Bu doğrudur. Fakat host sistemde bu sanal makinenin ne kadar yer kapladığına baktığınızda bir de görürsünüz kü bu rakam en iyi ihtimalle 20-25 GByte'ları bulmuş. Hem de çok değil aşağı yukarı 3-5 aydır bu sanal makineyi çok sık olmayacak şekilde kullasanız bile. Peki bu fark neden oluşmakta?

Aslında bu sorunun cevabı VMware'ın çalışma yapısında saklı. Yani bu sizin bir hatanızdan ya da yapmamanız gereken bir şeyi yapmanızdan kaynaklanmıyor. VMware sanal diskleri normal birer diskmiş gibi yönetemiyor. Yani bir dosyayı sildiğinizde gerçekten oradan o dosyayı kaldırıp yeni oluşturduğunuz dosyaları da bu yerlere yerleştirmek fikrinden yola çıkmıyor. Sizin oluşturduğunuz her şeyi sanal sisteminizin yer aldığı *.vmdk isimli dosyanın kuyruğuna ekledikçe ekliyor. Siz dosya silseniz bile bu silinen dosya yerleri boş kalıyor ve kullanılmıyor. Tabiki bunun doğal sonucu olarak da *.vmdk dosyanızın boyutu her iş yaptıkça şişiyor da şişiyor. Peki bu işin bir çaresi yok mu? Böyle büyük bir problem için VMware tasarımcıları tabiki bir çözüm bulmuşlar. Fakat bu yöntem sizin yine de ara sıra sisteminiz üzerinde bazı management'lar yapmanızı da zorunlu kılıyor.

Host sisteminizde artan dosya boyutu problemlerini çözmek için tasarımcılar offline ve online olmak üzere iki farklı yöntem geliştirmişler. Ben bu yazıda offline yöntemden bahsedeceğim. VMware bu işe "shrinking" diyor. Yani derleyip toparlama, küçültmek anlamına geliyor. Shrinking işleminin offline olarak yapmak için sanal sisteminizde VMware Tools'un mutlaka yüklü olması gerekiyor. Çünkü Shrink işlemini bu tool sayesinde gerçekleştiriyor Vmware, ben de yazının kalan bölümüne bu tool'un yüklü olduğunu varsayarak devam ediyorum. İlk yapmanız gereken Start > Settings > Control Panel yolunu izleyerek VMware Tools'u çalıştırmanız. Sonrasında ise şekil-1'de gösterildiği gibi 'Shrink' sekmesine tıklamanız. Size bu sekmede sanal makinenizin shrink işlemini uygulayabileceğiniz ve uygulayamayacağınız disk partition'ları gösterilmektedir. 'Supported parttions' alt sekmesi altında gösterilenler shrink işlemi uygulanabilir olanlardır. Buradan sürücüleri seçebilir ve hang disk sürücüleri üzerinde shrink işlemi yapmak istediğinizi belirleyebilirsiniz. Sonrasında ise 'Prepare to shrink' butonunu kullanarak shrink işleminin bir ön safhası olan hazırlık işlemini başlamanız gerekir. Bu sırada ise şekil-2'deki gibi bir pencere işlem boyunca görünecektir. Bittiğinde ise 'OK' butonuna bastığınızda şekil-3'deki pencere ile sizden shrink işleminin başlatılması için onay alınacak 'Yes' butonuna basarsanız işlem başlatılacaktır. Bu işlem boyunca da şekil-4'deki pencere görüntülenecektir. Son olarak da Şekil-5'deki pencere ile işlemlerin bittiği size bildirilecektir.

Bu işlem bile gerçek dosya boyutu ile sanal dosya boyutu arasındaki farkı ortadan kaldırmıyor. Yeni shrink edilmiş sistemlerde bile yinede nerden baksanız bir %10 kadarlık fark devam ediyor. Fakat öyle 5-7 kat gibi bir fark artık ortada yok. Shrink işlemini bir kez tekrarlamanız tabiki yeterli değil. Disk sisteminizin şişmesine göre bu işlemi belirli aralıklarla tekrar ekmeniz gerekmekte.

Kaynaklar: Wmvare.com, electrictoolbox.com, howtoforge.com, itknowledgeexchange.techtarget.com