Previous
Next

HTML 5.0 nedir? Flash'ın yerini alabilir mi?

by Cem Kefeli 2. Mayıs 2010 02:09

Adobe Flash Player Logo

Geçenlerde şurada (Habertürk - Kedi uzanamadığı ciğere mundar dermiş) bir yazı okudum ve oldukça da ilgimi çekti. Yazı HTML 5.0'ın Steve Jobs tarafından nasıl yorumlandığı üzerine kurulu. Yazının başlığı oldukça dikkat çekici ve iddialı. Peki gerçekten Apple, yani bir anlamda da Steve Jobs için durum gerçekten kedinin ciğere uzanamaması olayı mı? Yani durum Apple'ın flash'ı çekememesinden mi kaynaklanıyor yoksa internetin belki de şimdiye kadar kullanıcılarına sunduğu en büyük güzelliklerinden birisi olan Flash'ın altın devri gerçekten bitiyor mu? Ya da artık Flash devri kapanıp yerini çok daha güncel bir teknolojiye bırakmalı mı?

İlk önce Flash'ın geçmişinden biraz bahsetmek istiyorum. Flash WEB'in altın çocuğu olduğu için şuradaki yazımda (Bayanlar ve Baylar!!! WEB 3.0 karşınızda...) Flash konusuna değinmiştim. Dileyenler Flash'ın WEB dünyasındaki konumunu öğrenmek için detaylı okuyabilirler. Hatırladığım kadarıyla Flash ile ilk olarak Macromedia'nın 1996 yılında Flash'ı duyurması sayesinde tanıştık. O zamanlar flash'ı Macromedia'nın geliştirdiği ve tüm haklarının Macromedia'ya ait olduğu zamanlardı. Hatta ismi de Flash olarak değil de "FutureSplash Animator" olarak biliniyordu. Macromedia aynı sene içerisinde FutureSplash Animator isminden vazgeçip "Macromedia Flash 1" ismini benimsedi. İşte Macromedia için 2005 yılında duyurulan Macromedia Flash 8'e kadar uzanacak Flash yolculuğu da bu isimle birlikte başlamış oldu. Hatırlıyorum da Flash ile yapılmış imam-sayko filan gibi çok ilginç animasyonlar da yapıldı o yıllarda. Laughing Fakat yıllar içerisinde Flash'ın cazibesi arttıkça müşterileri de artmaya başladı. Yıl 2008'i gösterdiğinde Adobe Macromedia'yı satın alarak yeni versiyon olan "Adobe Flash CS3 Professional" ı duyurdu. Şu an sene 2010 ve Adobe'nin kullanıcılarına sunduğu 2010 tarihli son Flash versiyonu Adobe Flash CS5 Professional ismi ile anılıyor. İlk günlerden bu yana Flash hala C++ dili ile yazılıyor ve her zaman vektörel çalışmayı benimsemiş durumda. Yani normalde bir animasyonu video gibi düşünürseniz ard arda geçen video karelerini de birer resim olarak düşünebilirsiniz. Yani videolarda ard arda gelen resimlerin oynatılması durumu vardır. Bu da veri boyunun çok yüksek olması ve her bir resim çerçevesinin sıkıştırma algoritmaları ile sıkıştırılmasını zorunlu kılar. Fakat Flash'ın vektörel çalışma prensibi bu video mantığı ile uyuşmaz. Vektörel çalışma nesnelerin uzam-zamansal konumları ile ilgilenir. Örneğin ekranda bir kare şekli vardır, flash bu kareyi bir nesne olarak yorumlar ve (t) anındaki karenin konumu (x1,y1) ise (t+t0) anındaki konumunu (x2,y2) olmasını sağlar. Böylece karenin ekranda hareketi oluşturulmuş olur. Bu aşamayı sayısal işaret işlemeciler çok daha kolay anlayacaktır, çok da üzerinde durulması gereken bir konu değil...

İşte Flash'ın vektörel çalışma mantığı birçok güzelliği beraberinde getirdi. Microsoft da her zaman ki gibi bu güzelliği görmezden gelemedi ve Flash benzeri bir teknoloji geliştirdi. 2006 yılında duyurduğu bu teknolojinin adını da Silverlight koydu. Fakat görüyorum ki aradan dört sene gibi uzun bir zaman geçmesine rağmen hala bir gelişme gösterebilmiş çok fazla kabul görmüş durumda değil. En azından Flash'ın duyurulduğu ilk yıllardaki gibi bir patlama yapamadığı kesin... Çünkü Flash teknolojisi zaten WEB dünyasında çok fazla oturmuş bir teknoloji. Onun gibi patlama yapabilecek bir teknoloji, Flash'ın kopyası değil Flash'tan çok öte özellikler sunabilen bir teknoloji olmalı!

HTML 5.0 Logo

İşte artık bu aşamada HTML 5.0'dan söz etmemizin vakti geldi. Çünkü Flash'ı tahtından devirecek bambaşka bir dünya sunacak özellikleri HTML 5.0 sunmayı vaad ediyor. Steve Jobs'un da söylediği gibi devir artık mobil iletişim devri. PC'leri bırakalı zaten çok fazla zaman oldu, laptoplar artık fazlasıyla işimizi görüyor. Fakat bu da yeterli değil! Laptoplar da gidici ve yerini çok daha ufak, mobil cihazlara bırakacaklar ilerleyen seneler içerisinde. İşte mobil cihaz dediğimizde Flash konusunda biraz düşünmemiz gerekiyor. Çünkü mobil sistemler güç yönetiminin çok üst seviyelerde önemli olduğu platformlar. Ne kadar az güç tüketimi o kadar çok mobil olmak demek... Flash'ın ise bu konuda oldukça büyük sıkıntıları var. Çünkü bazı zamanlar ciddi işlemci yükleri getiriyor. Şuradaki yazımda (Internet Explorer 9 web tarayıcı derdimize derman olur mu?) Flash'ın nasıl CPU problemlerine neden olduğu konusuna değinmiştim, dileyenler o yazıdan takip edebilirler. Mobil dünyada en son hayal kırıklığı iPhone 3GS'in flash desteğinin olamamısı ile yaşandı. İşte bu HTML 5.0'ın da ayak seslerini daha da kuvvetlendirdi. Peki HTML 5.0 bu dertlere nasıl derman olacak?

HTML 5.0 beraberinde kendisine ait bazı yeni elementler(<canvas>, <audio>, <video>, <progress>, <caption>, <header>, <nav>, <footer>) ile birlikte geliyor. Yani gerektiğinde kendi playerını kendisi sunuyor. Normalde HTML görücüye çıktığı günden itibaren yeni teknolojiler çıktıkça Flash, Windows Media Player, vb gibi eklentileri içerisine gömmek mümkündü. Fakat bu sefer gömmeye gerek kalmadan kendi ihitiyaçlarını kendisi hallediyor. Örneğin Drag&Drop özelliğini sunan bir örneğe burayı tıklayarak (HTML 5.0 (Drag and Drop)) ulaşabilirsiniz. Burayı tıklayarak (HTML 5 Demos and Examples) da tüm örnekleri görebilirsiniz. Nasıl süper değil mi Smile HTML 5.0 geliyor ama herşey hemen çözüme kavuşmuyor tabi ki. Yine her yeni WEB teknolojisi duyurulduğunda ortaya çıkan WEB tarayıcılarının bu teknolojiyi destekleyip desteklememe, kısmen destekleme, bazı web tarayıcılarının farklı bir teknoloji görünce sapıtması sorunları bizleri bekliyor...

Yorumlar (1) -

ali
ali Turkey
13.05.2010 05:57:37 #

HTML 5 geliyor tekrar Kod  bilgileri ögrenecez daha cok var ben php ögrenmeye çalişiyorum  Smile))
bence flashin yerini alabilir ama adobe firmasi flashi gelişitirir böylece geri alamaz yarişir durumda kalirSmile

Yanıtla

Yorum ekle

biuquote
  • Yorum
  • Canlı önizleme
Loading

Hakkımda...

Cem KEFELİ

Electronics and
Telecommunication Eng.
devamı...


Son yapılan yorumlar...

Comment RSS

Yasal bir uyarı...

Disclaimer"Bu web sitesinde görmüş olduğunuz bilgilerin, dokümanların ve diğer materyallerin kullanılmasından doğabilecek hiç bir sorumluluktan site sahibi sorumlu tutulamaz. Web sitesi içerisinde yer alan yazılar, yorumlar, resimler ve diğer tüm içerikler yalnızca sahibinin görüşünü yansıtmakta olup içeriğin sahibi kişilerin çalıştığı kurumları bağlayıcı hiç bir nitelik taşımamaktadır. Yapılan tüm alıntılar mutlaka kaynak gösterilerek verilmeye çalışılmaktadır. Web sitesi içerisinde bulunan ilgili materyaller, ilgili yasal kurumlar tarafından uygun görülmemesi durumda kaldırılacaktır."
General