Geçenlerde bir televizyon kanalında 30 Ağustos ile ilgili bazı bilgiler veriliyordu. Programa katılan çok değerli iki tarihçi de vardı. Bir tanesi az sonra anlatacaklarıma adeta isyan edercesine, "Biz senelerdir birşeyler öğretmeye, milletimize tarihini anlatmaya çalışıyoruz. Bu mu olacaktı bunca çabanın sonucu!!!" diyordu. Eğitim anlayışını özden benimsemiş kişiler olduğu daha ilk bakıştan anlaşıyordu bu iki tarihçimizin...
Anlatmak istediğim olay şöyle başladı. TV kanalı bir muhabirini sokağa çıkarmış ve "30 Ağustos nedir? Neye 30 Ağustos denir?" diyerek halkımız ile söyleşi yapmaktadır. Soru gayet başarılı ve özü almayı ifade eden bir şekilde soruluyor bence. Fakat tuhaf olan şudur ki, bu soruya gelen cevaplar hiç de beklediğimiz gibi olmuyor. Cevap verenlerin çok çok büyük bölümü neye 30 Ağustos dediğimizi ve neden kutladığımızın cevabını bir türlü veremiyor. Yani tarihsel süreci bilmediği de buradan anlaşılıyor. Aslında benim bile bu programı izleyene kadar çok fazla bilgim yokmuş 30 Ağustos'un derinliği konusunda. 30 Ağustos'u en derli toplu biçimde 1922 yılında 26 Ağustos'ta başlayıp, 30 Ağustos'ta Dumlupınar'da Mustafa Kemal'in başkumandanlığında zaferle sonuçlanan Başkomutanlık Meydan Muharebesi'ni (Büyük Taarruz) anmak için kutlanan bayram olarak ifade etmeliyiz. İşte bilmemiz gereken süreç de bu tarihler arasıdır ve işin özü burasıdır...
Daha detaylı bilgi için aşağıdaki yazıyı okuyabilir ya da burayı ziyaret edebilirsiniz...
Zafer Bayramı, Türkiye Cumhuriyeti'nin ulusal bayramıdır. Her yıl 30 Ağustos günü kutlanır. Zafer Bayramı, 1922 yılında 26 Ağustos'ta başlayıp, 30 Ağustos'ta Dumlupınar'da
Mustafa Kemal'in başkumandanlığında zaferle sonuçlanan Başkomutanlık Meydan Muharebesi'ni (Büyük Taarruz) anmak için kutlanan bayramdır. İşgal birliklerinin ülke sınırlarını terketmesi daha sonra gerçekleşse de, 30 Ağustos sembolik olarak ülke topraklarının geri alındığı günü temsil eder.
Zafer Bayramı, ilk defa 30 Ağustos 1923 günü Afyonkarahisar, Ankara ve İzmir'de kutlanmıştır. Resmî olarak Zafer Bayramı ilân edilmesi 1935 yılının Mayıs ayında olmuştur. Zafer Bayramı, tüm yurtta törenlerle kutlanır. Devlet erkânı ve bir çok vatandaş, Ankara'da Anıtkabir'i, diğer illerde de anıt ve şehitlikleri ziyaret edip, Mustafa Kemal Atatürk'e, silâh arkadaşlarına ve komutasında savaşmış askerlere şükranlarını sunar. Hemen hemen her yerleşim yerinde, askerî birlikler geçit törenlerine katılır. Ayrıca dış temsilciliklerde de çeşitli kutlamalar yapılır. 30 Ağustos günü, Türkiye'de resmî tatildir.
Her yıl, Kara Harp Okulu bu tarihte mezun verir. Tüm subay rütbe değişiklikleri bu tarihte geçerli olur.
Tarihi;
23 Ağustos - 12 Eylül 1921 tarihleri arasında yapılan Sakarya Savaşı'yla Yunan orduları gerilemek zorunda kaldı. Bu uzun zamandır Türk ordularının
elde ettiği ilk başarıdır. TBMM tarafından Sakarya Savaşı'ndan sonra Mustafa Kemal'e mareşal ve gazi unvanları verildi. Tarihin bu dönüm noktasından sonra Yunan ordularının topraktan atılma kararı alınır. Sad planı adı verilen tarrruz planı ocak ve nisan aylarında iki kez ertelenir. Tarruzun hazırlıkları tam anlamıyla ağustos ayında tamamlanır. Batı cephesinin kuzeyindeki ve güney cephesindeki Türk birlikleri, büyük bir gizlilik içinde Kocatepe bölgesine kaydırıldı. İstanbul'daki cephane depolarından silah ve cephane gizlice Anadolu topraklarına getirtildi. İtilaf Devletleri tarafından tahrip edilerek kullanılmaz hâle getirilen toplar onarıldı. Yeni silahlar satın alındı. Orduya taarruz eğitimi yaptırıldı. Gazi Mustafa Kemal'in başkomutanlığını yaptığı Türk ordusu, 26 Ağustos 1922'de düşmana saldırdı. Bir kaç saat içinde düşman mevzileri ele geçirildi. 30 Ağustos'ta düşman çember içine alındı. Sağ kalanlar esir alındı. Esirler arasında Yunan Başkomutanı Trikopis'te vardı. Bu savaş, Atatürk'ün başkomutanlığında yapıldığı için Başkomutanlık Meydan Muharebesi olarak adlandırıldı.
Büyük Taarruzun başarıyla sonuçlanmasından sonra Yunan Ordusu, İzmir'e kadar takip edildi. 9 Eylül 1922'de İzmir'in kurtarılmasıyla Türk toprakları Yunan işgalinden temizlenmiş oldu.
Kaynaklar: VikiPedi (30 Ağustos Zafer Bayramı), Milli Eğitim Bakanlığı (30 Ağustos Zafer Bayramı günün anlam ve önemi), Tokat Haber (30 Ağustos nedir?)