Previous
Next

JAVA - Abstract(Soyut) sınıflar ve metodlar

by Cem Kefeli 27. Mayıs 2010 04:00

JavaJava programlama dili için soyutlama demek; birilerini soyut tanımlanan her şeyi override etmeye mecbur kılmak demektir dersem sanırım çok da mantıksız olmaz. Biraz karışık mı oldu? O halde devam edelim.... Java'da soyutlama sınıflara ve metodlara uygulanabilmektedir. Aslında buraya kadar söylediğim herşey C# için de aynı. Soyutlama bir konsepttir aslında, dilden dile pek bir farklılık içermez. Soyut tanımlanan hiçbirşey kendi başlarına işe yaramazlar, iş görmezler. Yalnızca bir yol gösterici bir kılavuzdurlar aslında. İçerikleri de yoktur soyut metodların. Soyutlama, kalıtım ile tamamen ilgilidir. Zira az önce bahsettiğim bu yol gösterme ve kılavuzluk türeyen yeni nesnelere yapılmaktadır.

Şimdi biraz daha derinlere dalalım. Kalıtım ve overriding ile ilgili detaylı bir inceleme "Inheritance(Kalıtım) nedir?" başlıklı yazım içerisinde yapmıştım. Soyutlama da kalıtım ve overriding ile çok iç içe olduğu için eksiği olduğunu düşünenler ilk önce burayı tıklayarak gerekli alt yapıyı kurabilirler. Abstract Classes UML Şimdi asıl konumuza geri dönecek olursak, biliyoruz ki ana sınıftan türeyen yavru sınıflar içerisinde ana sınıflara ait metodları override edebiliyorduk. Fakat bu tamamen bizim isteğimize kalmış bir durumdur. Yani siz eğer override etmek isterseniz edersiniz, eğer override etmek istemezseniz ya da buna gerek duymuyorsanız kimse size neden override etmedin diye sormaz. Override etmemeniz derleme zamanında(compile time) ya da çalışma zamanında(run time) herhangi bir hataya da sebebiyet vermez. Pekiala biz eğer bir metodun, metodun içinde bulunduğu sınıftan türeyen tüm alt sınıflarda override edilmesini istiyorsak ne yapmalıyız? İşte soyutlama tam olarak burada karşımıza çıkmaktadır. Yani yazdığımız sınıftan türeyen tüm yavrucularda belirttiğimiz sınıfltarın override edilmesini ve yeniden bir içerik oluşturulmasını zorunlu kılabiliyoruz bir metodu abstract(soyut) tanımlayarak. Bir metodun soyut olarak tanımlanması o metodun bulunduğu sınıftan türeyen tüm sınıflarda override edileceğini garanti altına alır. Peki bu bizim için neden gereklidir? bırakalım da ona yeni sınıfı türeten adam karar versin diyemez miyiz? Diyemeyiz... Şöyle ki; tanımladığımız soyut metod alt üyelerde de mutlaka bulunması gereken fakat ana sınıf için birşey ifade etmeyen bir yapıya sahip olabilir. Yani bu cümleden sonra şu kanıya varabiliriz. Soyut metodlar ana sınıflar için anlamsızdır ve birşey ifade etmezler, asıl anlamlarını ise yavru sınıflar içerisinde kazanırlar. Şimdi bir örnek yaparak bu dediklerimizi biraz daha somutlaştıralım. Sağ taraftaki şekilde örneğe ait UML diagramını bulabilirsiniz.Fazlası...

JAVA - Interfaces(Arayüzler)

by Cem Kefeli 18. Ekim 2009 10:52

JavaJava'da kalıtımın nasıl gerçekleştirildiğini "Inheritance(Kalıtım) nedir?" başlıklı yazım içerisinde görmüştük. Kalıtım, OOP(Object Oriented Programming) bir dilde olmazsa olmazlardandır ki, uygulama geliştiricilere çok büyük güzellikler sunar. Tüm canlılarda olduğu bigi nesneler arasında da kalıtım ilişkisi kurulur ve yeni yeni türler tanımlanmasını mümkün kılar. Bir nesne tanımlarsınız, sonra bu nesneden başka bir nesne daha türetebilirsiniz. Fakat ya iki ya da daha çok nesnenin bir araya gelip bir nesne oluşturmasını isterseniz ne olacaktır? İşte burada durum karışıktır! Çünkü java çoklu kalıtmı desteklemez. Bir nesneyi yalnızca bir tane nesneden türetebilirsiniz. Bu aşamada imdadımıza Interfaces(Arayüzler) yetişir ve her ne kadar tam anlamıyla çoklu kalıtım olmasa da buna benzer bir davranışı bizlere sunar.

  • Arayüzler içerisinde yalnızca Abstract(Soyut) metodlar ve sabitler(constants) bulundurabilirler, gövdeli metodlar barındıramazlar. Soyut metodları ve sınıfları incelerken de soyut sınıfların bir birleştirici rol oynadıklarını, soyut sınıflardan türeyen sınıflara adete bir kılavuz gibi yol gösterdiğinden bahsetmiştik. Fakat soyut sınıflar gövdeli metodlar yani iş yapabilen metodlar da barındırabiliyorlardı.
  • Ayrıca bir sınıfın birden fazla soyut sınıftan türemesi de söz konusu değildi.
  • Hem soyut sınıflarda hem de arayüzlerde ortak olan bir nokta ise, soyut sınıflarda abstract olarak tanımlanan ve arayüzlerde tanımlanan her metodun bu soyut sınıf ve arayüzlerden türeyen tüm sınıflarca override edilmesi gerekliliğidir. Bu arada şunu söylemek gerekir ki arayüzler içerisindeki metod tanımlamalarında soyut sınıflarda kullandığımız gibi abstract anahtar sözcüğünü kullanamıyoruz. Nedeni ise arayüzlerin içerisindeki tüm metodların zaten abstract olarak değerlendirilmesidir. Dilin mimarisini oluşturanlar ayrıca bir daha abstract tanımlama yapılmasını gerekli görmemişler. Eğer yazarsanız hata mesajı ile karşılaşırsınız.
  • Bir diğer nokta ise arayüz içerisinde yapılan tüm metod tanımlamaları için bir erişim belirleyicisinin kullanılamayacağıdır. Varsayılan erişim belirteci olarak public seçilmiştir ve sizin bunu değiştirme şansınız da yoktur. Eğer bir metodun erişim belirleyicisini değiştirip örneğin private gibi bir erişim belirteci verebilseydiniz türeyen sınıflarda bu metodları override edebilmek imkansız olacaktır. Bu da arayüzler içerisindeki tüm metod tanımlamaları türeyen sınıflarda override edilmelidir ilkesi ile çelişecektir. Tabi ki metodların dönüş bildirim değerlerinin olmayacağı anlamına gelmemektedir ve bu ikisi birbirinden ayrı şeylerdir.Arayüzler içerisinde metodlar haricinde global alanlar da tanımlayabildiğimizi söylemiştik. Erişim belirleyicisi olarak bu alanlarlar da yine public olarak değerlendirmektedir. Bunu da sizin değiştirme şansınız yoktur. Ayrıca alanlara static ve final erişim belirteci de eklenmiştir, metodlardan farklı olarak. Tabiki bunlar arayüzler içerisinde birebir olrak yazan şeyler değildir. Yazılmasa dahi varsayılan olarak kabul görmektedirler.
  • Soyut sınıflardan başka soyut sınıflar türetebiliyorduk. Bu böyle arda arda devam edip gitmekteydi. Yine hatırlarsanız türeyen soyut sınıflarda, türedikleri soyut sınıf içerisinde yer alan soyut metodları override etme gibi bir zorunluluk da yoktu. Aynısı arayüzler için de geçerlidir. Arayüzler de başka arayüzlerden türeyebilmektedir ve bu özellik de arayüzler arasında da kalıtım ilişkisinin kurulabilmesini sağlamaktadır.

Bu birkaç önemli noktanın üzerinde durduktan sonra şimdi biraz daha uygulamaya dönük birşeyler yapabiliriz artık. Uygulama demişken Java'da arayüzler interface anahtar sözcüğü ile tanımlanmakta ve implements anahtar sözcüğü ile de uygulanmaktadır. Aşağıdaki örnekte yukarıda bahsettiğimiz bu birkaç özellik ile ilgili bir uygulama vermekteyim.Fazlası...

Hakkımda...

Cem KEFELİ

Electronics and
Telecommunication Eng.
devamı...


Son yapılan yorumlar...

Comment RSS

Yasal bir uyarı...

Disclaimer"Bu web sitesinde görmüş olduğunuz bilgilerin, dokümanların ve diğer materyallerin kullanılmasından doğabilecek hiç bir sorumluluktan site sahibi sorumlu tutulamaz. Web sitesi içerisinde yer alan yazılar, yorumlar, resimler ve diğer tüm içerikler yalnızca sahibinin görüşünü yansıtmakta olup içeriğin sahibi kişilerin çalıştığı kurumları bağlayıcı hiç bir nitelik taşımamaktadır. Yapılan tüm alıntılar mutlaka kaynak gösterilerek verilmeye çalışılmaktadır. Web sitesi içerisinde bulunan ilgili materyaller, ilgili yasal kurumlar tarafından uygun görülmemesi durumda kaldırılacaktır."
General